christavandenberg.nl Werken aan het alternatief

Gezond Bouwen & Wonen nr 1, maart 2004

Kan een milieubewuste aannemer rondkomen van duurzame klussen alleen? En zijn er mensvriendelijke materialen die hij wel wil, maar om één of andere reden vaak niet kan gebruiken? Gezond bouwen en wonen vroeg het aan drie Viba aannemers en constateerde dat zowel consument als bouwsector zich steeds bewuster wordt van de voordelen van duurzaam bouwen.

,,Ik zit al 25 jaar in het aannemersvak. Zo’n 15 jaar geleden ben ik vanuit een persoonlijke groeifase bewuster naar het leven gaan kijken. Sindsdien houd ik me uitsluitend bezig met duurzaam bouwen’’, vertelt Wim Mourits, directeur van Mourits Biobouw. ,,Ik vind het duidelijker naar de buitenwereld toe om geen reguliere bouwprojecten meer te doen.’’ Aannemers Veerdonk en Mulder voeren hun idealisme net iets minder ver door. Jan van de Veerdonk: ,,Wij doen ook ‘reguliere’ projecten, maar proberen daarin dan altijd concrete alternatieven aan te dragen, bijvoorbeeld qua materiaalgebruik. Of we stellen voor om wand- of vloerverwarming toe te passen.’’ Ook Rob Streng, directeur van Factotum, vertelt niet alleen duurzame projecten uit te voeren. ,,Vanwege de benodigde continuďteit van ons bedrijf verrichten wij ook werkzaamheden waarbij het milieuvriendelijk bouwen geen of weinig aandacht krijgt. We proberen opdrachtgevers wel altijd warm te maken voor milieubewust bouwen. Andersoortige isolatie, gebruik van FSC hout, plaatmateriaal voor gevelbekleding, etcetera.’’ Toch zijn de meeste projecten van Factotum en Veerdonk en Mulder wel degelijk duurzaam. Het merendeel van hun opdrachtgevers hecht veel belang aan mens en milieu. ,,Nadat we voor eigen gebruik een milieuvriendelijke woning bouwden, is de klantenkring steeds verder gegroeid’’, vertelt Streng. ,,De kring van klanten breidt zich veelal uit via mond-tot-mond reclame.’’ Mourits herkent dit: ,,Wij worden veelal gevraagd via onze bestaande klantenkring. Daarnaast houden we bij een oplevering open dagen, om geinteresseerden te laten zien dat het ook anders kan. Het is een soort sneeuwbaleffect.’’ Factotum trekt ook klanten die specifiek geďnteresseerd zijn in leembouw. ,,Soms zien mensen in een advertentie wanden die met leem zijn afgewerkt en raken enthousiast. Via de lerancier komen ze vervolgens bij ons uit’’, aldus Streng. Zijn bedrijf houdt zich voornamelijk bezig met het adviseren en uitvoeren van verbouw en onderhoud van woning- en bedrijfspanden in de ruimste zin. Opdrachtgevers zijn zowel particulieren en bedrijven, als architecten en instellingen. Factotum telt zeven medewerkers en is gevestigd in Boskoop.

Aandacht en begeleiding

Van de Veerdonk, Streng en Mourits leiden alledrie binnen hun bedrijf zelf werknemers op. Factotum is een door Bouwradius erkend opleidingsbedrijf voor leerlingen in de bouw en ook Veerdonk en Mulder heeft banden met Bouwradius. Rob Streng: ,,Door de aandacht die wij aan de leerlingen geven tijdens hun opleiding, proberen we hen respect voor milieu en materialen bij te brengen. En we betrekken ze bij de uitvoering van milieuvriendelijke bouwprojecten.’’ Veerdonk en Mulder zien het hele bouwproces als leerschool. ,,Scholing is leren van elkaar op de bouw’’, zegt Van de Veerdonk. ,,We bespreken continu materiaalkeuzes en mogelijke andere oplossingen. Ook proberen we vaak nieuw gereedschap of nieuwe methodes uit.’’

Naast begeleiding van leerlingen, besteden de aannemers veel aandacht aan het welzijn van hun personeel. Bij Mourits Biobouw gebeurt dit met name door ruimte te scheppen voor werknemers. ,,Normaal ligt alles vast. Bij ons staat alleen de grote lijn vast en bepalen we de detaillering tijdens het werk. Zo krijgen werknemers de kans hun creativiteit naar buiten te laten komen en ontstaan er ook nog eens heel bijzondere gebouwen. Mensen die in onze projecten rondlopen, zeggen vaak dat ze voelen dat er met liefde aan gewerkt is’’ Van de Veerdonk:,,Flexibiliteit en zelfstandigheid zijn bij onze werknemers erg belangrijk. Een kleine ploeg maakt een heel project van start tot finish af.’’ Veerdonk en Mulder Bouwbedrijf verricht duurzaam en ambachtelijk verbouw en restauratiewerk, meestal voor particuliere opdrachtgevers. Het bedrijf telt veertien medewerkers en is gevestigd in Nijmegen.

Duurzaam bouwen

Voor alledrie de heren is duurzaam bouwen belangrijk, maar wat betekent de term volgens hen precies? ,,Duurzaam bouwen houdt voor ons in dat wij proberen zoveel mogelijk gebruik te maken van materialen die kunnen worden hergebruikt’’, vertelt Streng. ,,Hout speelt bij ons een voorname rol hierin. Verder maken we indien mogelijk gebruik van diverse andere materialen, zoals cellulose isolatie, PP rioleringsbuizen en riet. Af te voeren materiaal wordt gescheiden. Wat we daarvan kunnen hergebruiken slaan we op.’’ Van de Veerdonk omschrijft het als volgt:,,Duurzaam verbouwen is allereerst nagaan of de ingrepen nodig zijn. En of ze flexibel genoeg zijn om de veranderende eisen door de tijd te weerstaan. Qua materiaalgebruik is het kiezen voor de minder milieubelastende materialen.’’ Bij Mourits Biobouw hanteert men net iets andere termen. Zij richten zich op ecologisch bouwen van grotere projecten en de begeleiding daarvan. Daarnaast houdt het bedrijf zich bezig met biologisch bouwen en verbouwen van kleine particuliere projecten, veelal boerderijen. Afhankelijk van de conjunctuur werken er vier tot negen mensen. Mourits:,,Met ecologisch bouwen gebruik je materialen die de kringloop geen grote schade aandoen. Bij biologisch bouwen staat het welbevinden van bewoners en bouwers centraal. Daarbij letten we bijvoorbeeld op kosmische straling, aardstraling en feng shui.’’

Knelpunten

Over straling heeft Mourits sowieso nog wel wat te vertellen. Hij probeert al lange tijd de afgeschermde elektriciteitskabel in Nederland tot standaard te maken. ,,Eigenlijk zou deze kabel in iedere woning moeten liggen. Nu gaat het nog tegen meerprijs en puur vanuit ideologie. Ik stuit op tegenwerking van energiebedrijven. Straling is een onderwerp waar zij niet over willen praten. De kwetsbare kant van stroom houden ze liever onzichtbaar.’’ Ook de andere aannemers merken dat bepaalde materialen nog moeilijk toe te passen zijn. Volgens Van de Veerdonk gaat het vrijwel altijd om producten die meer geld kosten dan de standaard bouwproducten en die dus om financiële redenen niet gebruikt worden. Streng beaamt dit:,,Het toepassen van milieuvriendelijke isolatiematerialen is helaas om prijstechnische redenen nogal lastig. Ook warmtewanden met leemafwerking zijn om die reden minder eenvoudig te realiseren.’’ Mourits ervaart nog een ander probleem bij toepassing van sommige materialen. ,,Ik vind wolisolatie een prachtige ontwikkeling’’, vertelt hij. ,,Alleen vind ik het genant om toe te passen, omdat het merendeel van de mensen nog in synthetische kleding rondloopt. Eigenlijk zouden ze eerst onder wol moeten slapen voor ze het als isolatie gebruiken.’’

Toekomst

Toch ziet Mourits, evenals Streng en Van de Veerdonk, de toekomst van het duurzaam bouwen rooskleurig in. Rob Streng:,,Er is al een verschuiving gaande op het gebied van biologische voedingsmiddelen. Men is bereid meer te betalen om het milieu te sparen. Ook in de bouwsector is iedereen hard bezig om milieubewust over te komen. Fabrikanten, projectontwikkelaars en aannemers. De mensen zijn zich er steeds meer bewust van dat het toepassen van milieuvriendelijke materialen hun woongenot verhoogt.’’ Dat materiaalgebruik invloed heeft op het woongenot, illustreert ook het verhaal van Mourits: ,,Het grootste compliment dat ik heb gekregen was van de ouders van een verstandelijk gehandicapt kind. Ik had hun nieuwe huis gebouwd en na een jaar zeiden ze dat hun zoon zich zoveel prettiger en gemakkelijker rondbegaf. Zonder dat die zoon het dus verstandelijk kon uitleggen, bleek uit zijn gedrag dat hij zich in dit huis veel beter voelde.’’ Van de Veerdonk besluit:,,Als we het concrete alternatief blijven aandragen, zal de keuze voor de consument op den duur steeds duidelijker en makkelijker worden.’’

 

 
Life after Pinochet

Life After Delft: No more Suriname food

Dutch Talk

Dutch Talk

Standplaats Sjanghai

 

terug naar boven