christavandenberg.nl “Zo weerbarstig als het weer”

Delta nr 23, augustus 2005

Termen als turborotonde, bloemkoolwijkje of blackspot zijn voor hem gesneden koek, maar ook voor beleidsplannen of reorganisaties draait hij zijn hand niet om. Oud-civieler Adriaan Walraad is als verkeerskundige met een MBA-diploma wat je noemt ‘breed inzetbaar’.

Stedenbouwkundig is Houten het schoolvoorbeeld van een stad die voor fietsers en voetgangers is ontworpen. De stad is rijk aan groen en barst werkelijk van de fiets- en wandelpaden. Als fietser kom je auto’s dan ook nauwelijks tegen, want de verkeersstromen zijn zoveel mogelijk gescheiden. Dat uitgerekend dit de plaats is waar verkeerskundige Walraad zijn bedrijf heeft gevestigd, lijkt geen toeval maar is dat wel. “Ik woonde in Utrecht en zocht een ruime, betaalbare woning. In Utrecht vindt je die haast niet, in Houten wel”, aldus de ondernemer. Vanuit de keuken in zijn woonwerkpand kijkt hij uit over een uitgestrekte groene weide met hier en daar een boom en aan de rand een dik bos struikgewas.

Negen jaar geleden begon Walraad zijn eigen verkeerskundig adviesbureau. Directe aanleiding was de reorganisatie bij Zandvoort Ordening & Advies, het stedenbouwkundig bureau waar hij destijds werkte. Het ging niet zo goed met het bedrijf, dus besloot de directie zich te richten op hun core business: stedenbouw. “Ondanks dat iedereen tevreden was over mijn werk, lag ik er als verkeerskundige toch mooi uit.” Wat eerder dan de bedoeling was, startte hij toen zijn eigen bedrijf. In het begin was zijn voormalige werkgever nog zijn grootste opdrachtgever, maar al vrij snel haalde hij ook andere opdrachten binnen. “Ik ben makkelijk in het leven van een freelancer gerold”, zegt hij achteraf. Spijt heeft hij dan ook zeker niet. “Ik heb in een korte tijd heel veel ervaring opgedaan. Dat had anders nooit gekund”, aldus de oud-TU’er. Dat je als freelancer alle vrijheid hebt, zoals veel mensen denken, klopt volgens hem niet. “Je bent wel wat vrijer, maar overschat het niet. Ik kan bijvoorbeeld pas op vakantie als mijn opdrachtgever op vakantie is.” Ook mensen met de ambitie rijk te worden, raadt hij af als freelancer te starten. “Als freelancer moet je vooral je werk heel leuk vinden.”

En dat is precies wat hij zelf doet. Wat er dan zo mooi is aan het werk van een verkeerskundige? “Het is net zo weerbarstig als het weer”, zegt hij met een glimlach. Zo werkt hij het ene moment aan het schrijven van een beleidsplan, ontwikkelt hij het andere moment een instrument dat ontwerpers helpt bij het creëeren van op vervoersgebied energiezuinige nieuwbouwwijken en adviseert hij even later een gemeente over haar hoofdwegenstuctuur. Telkens weer werkt hij samen met andere mensen, van beleidsmakers en ontwerpers tot bewoners. “Soms moet je behoorlijk op eieren lopen en wordt je niet gewaardeerd. Bijvoorbeeld bij kwesties als het invoeren van betaald parkeren, daar zijn bewoners nooit blij mee”, zegt hij. “Maar op andere momenten maak je weer nieuwe dingen mogelijk, waardoor men je op handen draagt.”

Enthousiast vertelt hij over een uitdagend project in Lelystad. De gemeente wilde een aantal blackspots (zeer onveilige kruisingen) aanpakken, maar had daar geen geld voor. In het potje voor wegbelijning zat nog wel wat kleingeld, dus uiteindelijk bedacht Walraad een oplossing waarbij dat geld gebruikt werd. Door bij T-kruisingen de bestaande tweebaanswegen met witte verf te versmallen tot eenbaanswegen, voorkwam men de vaak ernstige tweedebaansongevallen. Deze onstaan wanneer een afslaande auto in de rechterbaan het zicht van de auto naast hem ontneemt. De auto in de linkerbaan ziet hierdoor de invoegende auto van rechts niet naderen en knalt er bovenop. “Halverwege de uitvoering begon het ontzettend te regenen”, vertelt Walraad. “En als het regent, mag je geen wegbelijning aanbrengen, dus moesten we stoppen. De situatie was toen echt heel gevaarlijk, maar met een kermis aan knipperlichten hebben we het uiteindelijk tijdelijk opgelost. Dan slaap je wel een nachtje onrustig hoor.” Even later: “Een dikke huid behoort wel tot de verplichte bagage van een verkeerskundige.” Sinds het aanpakken van de betreffende blackspots, zijn er geen slachtoffers meer gevallen.

Walraad vindt dat er op verkeerskundig gebied nog veel fout gaat. Volgens hem komt dat doordat verkeerskundigen denken te weten wat goed is voor mensen. “Ze denken vaak aanbodgericht en maken daardoor iets waar niemand op zit te wachten. Terwijl ze eigenlijk zouden moeten nadenken over wat de mensen willen.” Als voorbeeld noemt hij de transferia. Bij Leiden bouwde Verkeer & Waterstaat een transferium met tweehonderd parkeerplekken, waarvan nog niet eens de helft gebruikt werd. “Verkeerskundigen moeten wat meer aan marketing gaan doen”, zegt de civieler. In zijn parttime fucntie als docent aan de Academie voor Stedenbouw, Logistiek en Mobiliteit in Breda geeft hij daarom onder meer het vak ‘ondernemen in mobiliteit’. Zijn studenten moeten daar bijvoorbeeld een pendeldienst opzetten of een parkeergarage runnen. “Zulke vakken heb ik zelf in mijn studie nooit gehad”, zegt hij over zijn TU-opleiding.

Bouwkunde

Het had weinig gescheeld, of Walraad was nooit verkeerskundige geworden. Van jongs af aan wilde hij piloot zijn en na de middelbare school meldde hij zich met dertienhonderd anderen aan voor de pilotenopleiding. Helaas behoorde hij niet tot de dertig uitverkoren studenten. Toen wilde hij eigenlijk bouwkunde studeren, maar omdat zijn vader, broer en neef al architect waren, zag hij daar vanaf. “Het leek me niets dat zij me allemaal op mijn vingers zouden kijken,” zegt hij, “dus koos ik voor civiel. Wel ontwerpen, maar net anders.”

De studie beviel hem redelijk. Omdat vooral het raakvlak van mens en techniek hem interesseerde, koos hij voor de specialisatie verkeersveiligheid en volgde hij in Leiden psychologie als extra vak. “In de verkeersveiligheid zijn vrij veel psychologen actief”, aldus Walraad. Dit aanvullende vak leerde hem de vaktermen en belangrijkste stromingen van de psychologie. Hij studeerde af op een onderzoek naar het gedrag van fietsers bij het naderen van kruispunten en wist dat hij zijn ding gevonden had. “Dan zie je opeens dat je je plekje hebt”, zegt hij.

Inmiddels heeft Walraad naast een ingenieursdiploma ook een MBA op zak. “Ik deed al verschillende klussen als interimmanager en het leek me handig de theorie erachter ook te kennen.” Hij zegt door zijn inmiddels afgeronde MBA anders tegen zijn vak aan te kijken: “In Delft leer je toe te werken naar die ene beste oplossing. Maar vanuit bedrijfskundig oogpunt zijn er vaak meerdere beste oplossingen naast elkaar mogelijk. Vanuit verschillende perspectieven zijn er verschillende oplossingen.” Hij omschrijft de denkwijze die hij aan de TU leerde als realisme en zegt tegenwoordig meer gebruik te maken van het relativisme. “In de verkeerskunde is er vaak ook niet één beste oplossing, want de huidige situatie op een kruispunt kan over een paar jaar weer heel anders zijn.”

In zijn dagelijkse werk kan hij, naast de kunst van het relativeren die hij bij zijn MBA opdeed, met name zijn bedrijfskundige kennis goed gebruiken. Momenteel onderzoekt hij bijvoorbeeld hoe verkeersveiligheid terug kan komen in contracten waarmee het openbaar vervoer wordt aanbesteed. “Verkeer en Waterstaat zegt altijd dat er drie dingen belangrijk zijn: bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid”, aldus de oud-TU’er. In de praktijk staan de consessies, oftewel de contracten van de busmaatschappijen, voornamelijk vol met gegevens over bereikbaarheid, zoals vertrektijden of wanneer een dienst uitvalt. Walraad: “Soms staat er één regeltje over leefbaarheid in, bijvoorbeeld dat de bus op gas rijdt. Maar geen enkele consessie in Nederland noemt het woord verkeersveiligheid.”

Voor de toekomst verwacht Walraad dat het bedrijfskundige aspect van zijn kennis nog belangrijker zal worden binnen de verkeerskunde. “Er komen haast geen nieuwe wegen en spoorlijnen meer bij”, zegt hij ter illustratie. “Dus zal het steeds meer gaan om hoe je de aanwezige infrastructuur gebruikt.”

 

 
Life after Pinochet

Life After Delft: No more Suriname food

Dutch Talk

Dutch Talk

Standplaats Sjanghai

 

terug naar boven